Australie : Flora

De Australische plantenwereld vormde vanaf die tijd een uniek florarijk. Australie is hierdoor één van slechts 17 ‘megadiverse’ landen ter wereld: hier bevinden zich ecosystemen met een uitzonderlijke verscheidenheid en rijkdom. Het potentiële verlies van deze biodiversiteit is nu een van de grootste uitdagingen waarmee Australie wordt geconfronteerd. Factoren als bosbouw, wegenbouw, de invoer van ongedierte en onkruid en de gestage groei van de menselijke bevolking bedreigen allemaal de Australische ecosystemen.

Vooral door de komst van de Europeanen zijn er diverse ecosystemen in Australie aangetast. Door hen werden vele bossen gekapt om weidegronden aan te leggen en hout te winnen. Ook zaden van geïmporteerde planten en dieren die het land kaalvraten, hadden een negatief effect op de inheemse plantenwereld. Tegenwoordig vind je de meeste plantengroei in regengebieden als het noordoosten, het zuidwesten, het zuidoosten en Tasmanië.

De regenwouden aan de oostkust behoren tot de oudste ecosystemen ter wereld. Het binnenland is vooral heel erg droog maar kan na een flinke regenbui een korte tijd een bloemen- en plantenzee veranderen. In de duinwoestijnen groeit vooral egelgras en dikbladerige zoutkruiden op de zoute vlakten. Het Australische stugge naaldachtige gras met de witte pluimen wordt Spinifex genoemd en komt in de steppen en woestijnen voor. Ondanks de droogte komen er in geheel Australie zo'n 25.000 verschillende soorten bloeiende planten voor.

Een van de meest voorkomende planten van Australie is de eucalyptus of gomboom. De eucalyptusboom is een symbool voor Australie aangezien 95% van de 700 soorten in de wereld in Australie zijn te vinden. Er zijn kleine varianten zoals de mallee en de snow gums, maar ook soorten die meer dan 50 m hoog kunnen worden, zoals de mountain ash en de jarra. De ghost gum, met zijn witte stam en lichtgroene blad is een opvallende verschijning in de rode outback. Economisch zijn de bomen belangrijk voor timmerhout en voor de productie van eucalyptusolie.

Ook van de acacia komen in Australie zo'n 700 soorten voor. Ze variëren van bodembedekkers en struiken tot bomen die wel tien meter hoog kunnen worden. Acacia's zijn overal te vinden, zowel in het droge binnenland als in de regenwouden. De meest voorkomende soorten zijn te vinden in Victoria en Queensland. De nationale kleuren goud en groen dankt Australie aan de wattle, de Australische acacia. In het begin van de lente geven ze het Australische landschap een prachtige gele kleur.

De melaleuca of papierstam is in Australie met 150 soorten goed vertegenwoordigd. De meeste hiervan komen alleen hier voor. Er zijn zowel kleine struiken als bomen met een witte, steeds afbladderende bast, tot wel 10 m hoog. De meeste soorten komen in Western Australia en New South Wales voor.

Banksia's zijn struiken en bomen tot 15 m hoog die het hele jaar door groen blijven. Ze groeien vaak in gebieden waar de omstandigheden niet al te gunstig zijn, bijvoorbeeld op arme kustgrond, zanderige heidegrond en onvruchtbare zandsteenaarde in berggebieden.

Het bijzondere van deze planten is dat ze zich alleen kunnen vermenigvuldigen tijdens bosbranden! Alleen dan lopen de temperaturen dusdanig hoog op dat de zaden uit hun omhulsels springen.

Baobabs of apenbroodbomen komen alleen in Western Australia en Northern Territory voor. Ze leven in de droge gebieden doordat de enorme stam grote hoeveelheden water kan opnemen. Ze kunnen 20 m hoog worden. Maar ook de stam kan een omvang van 20 meter bereiken!

Grass trees komen overal in Australie voor. De dikke zwarte stam kan 6 m lang worden en op het einde groeien op gras lijkende bladeren, vandaar de naam. Deze stokoude boomsoort komt al 100 miljoen jaar alleen in Australie voor en overleeft de meest extreme omstandigheden zoals droogte, overstromingen en vuur.

Grevillea's komen in vele varianten voor die vaak nauwelijks op elkaar lijken. Er zijn 250 soorten die dicht bij de grond groeien maar er zijn er ook  die wel 30 m hoog kunnen worden. De bloemen worden ook wel ‘spinnenbloemen’ genoemd en de bladeren verschillen per soort van vorm en kleur.

Het westen van Australie is wat de plantengroei betreft anders dan de rest van Australie. Western Australia huisvest ongeveer 8000 soorten bloeiende planten zoals de grondorchidee, de rode en groene kangoeroevoet, de blauwe leschenaltia's, de dryandra, de banksia en vleesetende planten als de drosera of zonnedauw.

In 2003 werd de hoogste boom van Australie officieel doodverklaard. 'El Grande' stond op Tasmanië en viel ten prooi aan een verwoestende bosbrand. De eucalyptus was 350 jaar oud en 79 m hoog.

Filmpjes over de Australische flora? Klik hier!